CenT-S Sınavı: Bölümler, Puanlama, Tarihler

Bu bölüm İngilizce metinleri B2 (orta-üst) seviyesinde anlama becerini ölçüyor. Sadece dil bilgisi değil, bir metindeki örtük anlamı çözme, soyutlama yapma, metnin farklı kısımları arasındaki biçimsel ve anlamsal ilişkileri kurma becerisi de değerlendiriliyor.

Kullanılan metinler üç türde: kurgu olmayan metinler ve edebi metinler (19. yüzyılın son on yılından itibaren yayımlanmış kitap ve dergilerden seçiliyor) ile güncel konulu gazete ve dergi metinleri (son on yıl içinde yayımlanmış). Bu bölüm için ayrı bir akademik hazırlığa gerek yok, doğrudan İngilizce seviyeni ölçüyor.

Bu bölüm, İtalya’da İngilizce mühendislik programlarını hedefleyenlerin en çok vakit ayırması gereken bölümlerdendir.

Sayılar

• Tam, rasyonel ve reel sayılar arasında temel işlemler ve sıralama
• Doğal sayılarda kalanlı bölme, çarpanlara ayırma, bir doğal sayının bölenleri ve katları
• Tam sayı üslü kuvvet, pozitif bir sayının kökü, pozitif bir sayının rasyonel üslü kuvveti
• Bir sayının yüzdesi, yüzdesel değişim
• İfadelerin hesaplanması ve dönüştürülmesi

Cebir

• Harfli ifadelerin, eşitliklerin ve eşitsizliklerin düzenlenmesi ve değerlendirilmesi
• Bir polinomun çarpanlara ayrılması ve kökleri
• Bir denklem, eşitsizlik ya da sistemin “çözüm” ve “çözüm kümesi” kavramı
• Birinci ve ikinci dereceden cebirsel denklem ve eşitsizlikler (ya da bunlara indirgenebilenler)
• Doğrusal ya da basit sistemlerin düzenlenmesi ve çözülmesi

Geometri

• En yaygın düzlem ve uzay şekillerinin (doğru, düzlem, açı, üçgen, dörtgen, düzgün çokgen, çember, prizma, piramit, silindir, koni, küre) sınıflandırılması ve özellikleri
• Çevre, alan ve hacim hesaplamaları
• Benzerlik kavramı ve benzer şekiller arasındaki ilişkiler
• Kartezyen koordinatlar, düzlemde iki nokta arası mesafe
• Kartezyen düzlemde bir doğrunun denklemi, eğimi, doğruların kesişimi
• Bir çemberin denklemi; denklem, eşitsizlik ve sistemlerle düzlem alt kümelerinin gösterimi

Fonksiyonlar

• Fonksiyon kavramı, fonksiyonların bileşkesi, tersinir fonksiyonlar ve ters fonksiyon, fonksiyonların temel özellikleri
• Bir fonksiyonun grafiğinin yorumlanması ve dönüştürülmesi; fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizliklerin grafik yoluyla çözümü
• Temel fonksiyonların karakteristik özellikleri ve grafikleri kuvvet ve kök fonksiyonları, birinci ve ikinci derece polinom fonksiyonlar, f(x)=1/(ax+b) tipi fonksiyonlar, mutlak değer fonksiyonu, farklı tabanlarda üstel ve logaritmik fonksiyonlar

Üstel ve Logaritma

• Logaritma tanımı; üstel ve logaritma fonksiyonlarının temel cebirsel özellikleri
• Temel üstel ve logaritmik denklem ve eşitsizlikler

Kombinatorik ve Olasılık

• Sonlu kümelerin gösterimi ve sayılması; diziliş, kombinasyon, permütasyon
• Olayların olasılığı uygun sonuçların mümkün sonuçlara oranı
• Ayrık olayların birleşim olasılığı, bağımsız olayların kesişim olasılığı

Temel İstatistik

• Verilerin tablo ve grafiklerle (histogram, pasta grafik vb.) gösterimi ve yorumlanması
• Mutlak ve bağıl frekans kavramı
• Merkezi eğilim ölçüleri (ortalama, medyan, mod)

Tablo ve grafik yorumlamak, İtalya’da ekonomi okumak isteyenler için önemlidir.

Mantık ve Tümdengelimli Akıl Yürütme

• Günlük dildeki mantıksal bağlaçları (olumsuzlama, ve, veya, ise) ve “her”, “hepsi”, “hiçbiri”, “en az” gibi ifadeleri anlama
• Bir önermenin hangi durumlarda doğrulandığını belirleme; önermeler arasında uyumluluk, uyumsuzluk ya da denklik tanıma
• Bir ya da birden fazla önermeden, ya da bir önermenin yanlışlığından, farklı gösterimler (kümeler ve bunların birleşim, kesişim, fark, tümleme gibi temel işlemleri dahil) kullanarak mantıksal sonuç çıkarma
• Verilen bir önermeyi olumsuzlama ya da ona bir karşı örnek bulma
• Gerekli koşul, yeterli koşul, gerekli ve yeterli koşul kavramlarını anlama ve kullanma
• Mantıksal sonuç çıkarmak için farklı gösterimler kullanma

Veri Yorumlama ve İşleme

• Farklı dil ve gösterim türleri kullanan metinleri anlama, bir gösterim türünden diğerine geçiş yapabilme
• Metin, tablo ve grafiklerden (histogram, pasta grafik, çizgi grafik gibi) sayısal bilgi çıkarma
• Belirli bir veri setinden sonuç çıkarma ya da bir ifadenin veriyle desteklenip desteklenmediğini belirleme
• Verileri sıralamak için farklı kriterleri anlama ve kullanma
• Bir veri setinden belirli bir bilgiyi elde etmek için gereken süreci tanıma

Problem Çözme ve Temel Matematiksel Dil

• Şekil, tablo, diyagram içerebilen bir metnin bilgisini anlama
• Verilen bir problemin bilgisini şema, tablo, küme, diyagramlarla gösterme
• Basit işlemlerin sonucunu hesaplama ya da tahmin etme, sayıları sıralama ve karşılaştırma
• Yüzde, oran, orantı, aritmetik ortalama kavramlarını anlama ve kullanma
• Sözcüklerle ifade edilen bir ilişkiyi denkleme çevirme (cebirsel modelleme) ya da verilen bir denklem veya formülden bilgi çıkarma
• Bir matematiksel sonucun gerçek bir probleme çözüm olarak geçerliliğini değerlendirme

Biyolojik Moleküller

• Suyun biyolojik özellikleri, hidrofilik ve hidrofobik moleküller
• Karbonhidratlar
• Lipitler
• Proteinler
• Nükleik asitler

Hücre Biyolojisi

• Prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki farklar
• Ökaryot hücrelerin yapısal ve işlevsel özellikleri hücre zarı, çekirdek, ribozomlar, endomembran sistemi (endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı, lizozomlar), mitokondri, sitoiskelet
• Bitki hücresine özgü temel bileşenlerin yapısal ve işlevsel özellikleri, hayvan hücresinden farkları hücre duvarı, kloroplast ve diğer plastitler, koful

Hücre Döngüsü, Hücre Bölünmesi, Kalıtım

• Prokaryot ve ökaryotlarda genom özellikleri
• DNA ve RNA'da genetik bilginin kodlanması; replikasyon, transkripsiyon ve translasyonun genel özellikleri
• Hücre döngüsü
• Prokaryot ve ökaryotlarda hücre bölünmesi; mitoz ve mayoz
• Mendel kalıtımı

Bitki Biyolojisi ve Ekoloji Temelleri

• Bitkilerin yapısal ve işlevsel özellikleri kök, gövde, yaprak, çiçek, meyve, tohum
• Fotosentez, enerji akışları
• Ekosistemler ve besin zincirleri
• Canlılar arası etkileşimler rekabet, avlanma, parazitlik, mutualizm, kommensalizm

Hayvan Anatomisi ve Fizyolojisi Temelleri

• Epitel, bağ, kas ve sinir dokuları
• Kas-iskelet sistemi; sindirim, solunum, dolaşım, boşaltım ve sinir sistemleri

Maddenin Makroskopik Özellikleri

• Maddenin tanecik modeli; maddenin halleri ve fiziksel değişimler; kimyasal dönüşümler
• Gazların, sıvıların ve katıların makroskopik özellikleri
• Homojen ve heterojen karışımlar; karışımları ayırma yöntemleri
• Temel kimya yasaları (Lavoisier, Proust, Gay-Lussac, Avogadro)

Maddenin Mikroskopik Yapısı ve Bileşiklerin Oluşumu

• Atom yapısı
• Lewis yapıları (elektron nokta modeli)
• Kimyasal formüller; bileşikler ve iyonlar; atom kütlesi, bağıl atom kütlesi, bağıl molekül kütlesi
• Kimyasal bağ türleri iyonik, kovalent, metalik; bağ polaritesi
• Moleküller arası kuvvetler ve hidrojen bağı
• Moleküler geometri (VSEPR teorisi) ve hibritleşme

Periyodik Eğilimler ve Atomik Yapı

• Periyodik tablo periyotlar ve gruplar
• Atom modelleri ve kuantum sayıları
• İzotoplar
• Periyodik eğilimler (elektronegatiflik, atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi)
• Elektron dizilimleri Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi

Kimyasal Tepkimeler ve Stokiyometri

• Kimyasal denklemlerin denkleştirilmesi
• Mol kavramı ve Avogadro sabiti
• Kütle-mol dönüşümleri
• Sınırlayıcı reaktan ve teorik verim kavramları; tepkime şemalarında mol sayısı (kimyasal miktar) ile kütle arasındaki ilişki
• Derişim birimleri (mol/dm³, g/dm³, yüzde bileşim) ve ilgili hesaplamalar

Termodinamik ve Kinetik

• İdeal gaz yasaları; kısmi basınçlar
• Termodinamiğin temel kavramları (iç enerji, entalpi, entropi, Gibbs serbest enerjisi)
• Endotermik ve ekzotermik tepkimeler
• Dinamik kimyasal denge (denge sabiti ve tepkime katsayısı)
• Aktivasyon enerjisi, kataliz, tepkime hızı ve bunun sıcaklık ve basınca bağlılığı

Bileşikler ve Çözeltiler

• İnorganik bileşiklerin formülleri, adlandırması (IUPAC ve geleneksel) ve temel özellikleri
• Elektrolitler, elektrolit olmayanlar ve çözünürlük
• Çözelti özellikleri (iletkenlik, koligatif özellikler)
• Metallerin kimyasal özellikleri

Asitler ve Bazlar

• Asit ve baz tanımları; asit-baz tepkimeleri
• Asit ve bazların kuvveti, pH hesaplama, pH indikatörleri
• Nötralizasyon tepkimeleri ve tuz oluşumu
• Tuz çözeltilerinin pH'ı (asidik ve bazik hidroliz), tampon çözeltiler

Yükseltgenme-İndirgenme (Redoks)

• Bir bileşikteki atomun yükseltgenme basamağının hesaplanması, bir redoks tepkimesinin tanınması
• Yükseltgen ve indirgenlerin belirlenmesi (redoks potansiyel ölçeği); yükseltgenme sayıları ve atom değerliği
• Basit redoks tepkimelerinin denkleştirilmesi

Organik Kimya

• Karbonun hibritleşmesi; en basit karbon bileşiklerinin yapısı ve özellikleri
• Yanma tepkimeleri
• İzomerlik; yapı-özellik ilişkisi
• Alkan, alken, alkin, sikloalkan, benzen ve aromatik bileşikler, alkoller, aldehitler, ketonlar, eterler, esterler ve karboksilik asitlerin adlandırması ve temel özellikleri

Uygulamalı Kimya

• Deneysel verilerde ölçüm, birim ve belirsizlikler
• Günlük hayattaki kimyasal dönüşümler
• Ticari ürün etiketlerinin (içecek, gıda, kimyasal ürünler) doğru okunması
• Temel çevresel konular (asit yağmuru, sera etkisi, duman ve sis)
• Kimyasal güvenlik kuralları

Fiziksel Büyüklükler ve Ölçüm

• Temel fiziksel büyüklükler (temel ve türetilmiş), SI birimleri ve günlük hayatta kullanılan birimlerden dönüşümleri
• Çarpan ve kesir önekleri, bunların bilimsel gösterimde 10'un kuvveti olarak ifadesi
• Fiziksel büyüklükler arasındaki ilişkileri ifade eden temel fonksiyonel modellerin grafiksel gösterimi doğru ve ters orantı, doğrusal bağımlılık, karesel ve ters kare yasası, sinüzoidal periyodik bağımlılık, üstel ve logaritmik bağımlılıklar
• 3 boyutta vektörlerin toplamı, farkı, skaler ve vektörel çarpımı

Nokta Parçacık Kinematiği

• Hareketin tanımı konum, yörünge, yer değiştirme, zaman anı ve zaman aralığı; bir cismin hızı ve ivmesi ve bunların birimleri
• Düzgün doğrusal hareket ve düzgün ivmeli doğrusal hareket; konum, hız ve ivmenin zamana göre grafikleriyle gösterimi
• Serbest düşme hareketi
• Düzgün dairesel hareket (periyot, frekans, çizgisel ve açısal hız, merkezcil ivme ve aralarındaki cebirsel ilişkiler)
• Eylemsiz referans sistemleri arasında Galileo dönüşümü

Nokta Parçacık Dinamiği, Enerji ve İş

• Eylemsizlik ilkesi
• Kuvvet kavramı ve ikinci hareket yasası (normal kuvvetler, yerçekimi kuvveti, ideal bir ipin gerilimi)
• Bir kuvvetin işi kavramı, güç, kinetik enerji ve iş-enerji ilkesi
• Potansiyel enerji (yerçekimsel) ve mekanik enerjinin korunumu ilkesi

Akışkanlar Mekaniği ve Termodinamik

• Durgun akışkanları tanımlayan büyüklükler yoğunluk, basınç (atmosfer basıncı dahil)
• Hidrostatiği ve ilgili olguları yöneten yasalar Pascal yasası, Stevin yasası, Arşimet prensibi
• Akışkanlar dinamiği için büyüklük, kavram ve yasalar bir borudaki akış, ideal akışkanlar için süreklilik yasası, Bernoulli ilkesi
• İdeal gaz kavramı ve halini tanımlayan büyüklükler basınç, hacim, sıcaklık
• Kelvin ve Celsius sıcaklık ölçekleri
• İdeal gaz yasası (hal denklemi)
• Bir enerji alışverişi biçimi olarak ısı, termodinamik iş tanımı, termodinamiğin birinci yasası
• Mekanik ve ısı enerjisi arasındaki dönüşümün sınırlamalarına ilişkin olarak termodinamiğin ikinci yasasının niteliksel yönleri

Elektromanyetizma İlkeleri

• Nokta elektrik yükleri arasındaki elektrostatik etkileşimlerin fenomenolojisi ve Coulomb yasası
• Elektrik alan kavramı ve basit örnekler tek ya da çok sayıda nokta yükün elektrik alanı ve düzgün elektrik alan
• Malzemelerin elektriksel davranışı yalıtkanlar ve iletkenler
• Hareket halindeki yükler olarak elektrik akımı; elektrik akımı şiddeti, elektriksel direnç ve Ohm'un birinci yasası
• Kalıcı mıknatıslar arasındaki etkileşimlerin fenomenolojisi
• Manyetik alan kavramı ve manyetik alanın grafiksel gösterimi
• Farklı dalga türleri (ışık ve ses) ve karakteristik büyüklükleri arasındaki cebirsel ilişkiler genlik, frekans, dalga boyu, yayılma hızı
• Elektromanyetik spektrum